लौजैन अल-हथलौल: जेलमध्ये जाऊन सौदी अरेबियामधील महिला हक्कांसाठी सौदी सरकार विरोधात लढणारी क्रांतिकारी महिला (महिला दिन विशेष संपादकीय लेख)

लौजैन अल-हथलौल कोण आहे?

लौजैन अल-हथलौल या सौदी अरेबियामधील एक नामांकित महिला हक्क कार्यकर्त्या आहेत. त्या सौदीमधील महिला सक्षमीकरणासाठी, विशेषतः महिलांच्या स्वातंत्र्य, वाहन चालविण्याचा हक्क आणि सामाजिक समानता यासाठी संघर्ष करणाऱ्या प्रमुख नेतृत्वांपैकी एक आहेत. त्यांनी सौदी अरेबियाच्या कठोर गार्जियनशिप (पालकत्व) प्रणालीविरोधात आवाज उठवला आणि महिलांना अधिक अधिकार मिळवून देण्यासाठी मोठे प्रयत्न केले.

---

महिलांच्या हक्कांसाठी त्यांचे कार्य

1. सौदीतील महिलांना वाहन चालविण्याचा हक्क मिळवून देण्यात महत्त्वाची भूमिका

सौदी अरेबियात 2018 पर्यंत महिलांना वाहन चालवण्यास मनाई होती. लौजैन अल-हथलौल यांनी 2014 मध्ये स्वतः कार चालवून याविरोधात प्रत्यक्ष कृती केली आणि महिलांच्या हक्कांसाठी मोठी चळवळ उभारली. त्यांनी सोशल मीडियावर याबाबत लोकजागृती केली, आंदोलने केली आणि महिलांना प्रोत्साहन दिले. अखेरीस, त्यांच्या प्रयत्नांमुळे 2018 मध्ये सौदी सरकारने महिलांवरील वाहन चालवण्याची बंदी उठवली.

2. महिलांसाठी एकेरी पालकत्वाचा हक्क मिळवून देण्यात मोलाची भूमिका

सौदी अरेबियातील "गार्जियनशिप" प्रणालीनुसार, महिलांना कोणत्याही महत्त्वाच्या गोष्टींसाठी पुरुष नातलगांची परवानगी घ्यावी लागत असे. यात प्रवास, शिक्षण, नोकरी, विवाह इत्यादी गोष्टींचा समावेश होता. लौजैन यांनी या अमानुष प्रणालीविरोधात लढा दिला आणि महिलांना स्वावलंबी बनवण्यासाठी प्रयत्न केले. त्यांच्या या लढ्यामुळे सौदी सरकारने काही प्रमाणात सुधारणा करत महिलांना काही निर्णय स्वतंत्रपणे घेण्याचा अधिकार दिला.

3. महिलांच्या सामाजिक न्यायासाठी लढा

लौजैन अल-हथलौल यांनी सौदीतील महिला हक्कांसाठी जगभरात आवाज उठवला. त्यांनी महिलांवरील अन्याय, सामाजिक बंधने आणि भेदभाव याविरोधात विविध व्यासपीठांवर बोलण्याचे धाडस दाखवले.

---

महिला हक्कांसाठी लढणाऱ्या लौजैन अल-हथलौल यांना अटक का झाली?

2018 मध्ये सौदी सरकारने लौजैन अल-हथलौल यांना अटक केली. त्यांच्यावर सौदीच्या सुरक्षेला धोका निर्माण करणे, परदेशी संघटनांशी संपर्क साधणे आणि सरकारविरोधी कारवायांमध्ये सहभागी होणे असे आरोप ठेवण्यात आले. मात्र, त्यांचा गुन्हा फक्त महिलांच्या हक्कांसाठी लढणे हाच होता. त्यांना तुरुंगात ठेवण्यात आले आणि त्यांना शारीरिक व मानसिक छळ सहन करावा लागला.

महिलांसाठी प्रेरणा दायक कार्य 

लौजैन अल-हथलौल यांनी एका मुलाखतीत भारताचे संविधान निर्माता डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे कौतुक केले होते. त्यांनी म्हटले होते की, "डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी भारतीय संविधानाच्या माध्यमातून महिलांना समान संधी, समान हक्क, आणि न्याय मिळवून दिला. जर आज डॉ. आंबेडकर यांसारखे समाज सुधारक सौदीमध्ये असते, तर आम्हाला देखील हे अधिकार मिळाले असते." महिलांनी डॉ. आंबेडकरांचे आभार मानायला हवेत असेही सांगितले, कारण त्यांनी भारतीय महिलांना पुरुषांच्या बरोबरीने उभे राहण्याचा अधिकार दिला

लौजैन अल-हथलौल यांचे कार्य केवळ सौदी अरेबियापुरते मर्यादित नाही, तर ते जागतिक स्तरावर महिला सक्षमीकरणासाठी प्रेरणादायी आहे. त्यांनी अनेक संकटांचा सामना करून महिलांच्या हक्कांसाठी लढा दिला आणि त्याग केला. त्यांचा संघर्ष आजही अनेक महिलांना प्रेरणा देतो त्यांच्या कार्याने सौदीतील महिलांसाठी आशेचा किरण निर्माण केला आणि महिला सशक्तीकरणाच्या दिशेने एक मोठे पाऊल टाकले.

लेखक संपादक- प्रतिक यादव 

ईमेल - newsnowpage@gmail.com